Ostatnia kropka postawiona, plik zapisany, w głowie kręci się już okładka i data premiery. To najbardziej ryzykowny moment w pracy nad książką, bo tekst skończony a tekst gotowy do publikacji to dwie różne rzeczy. W self-publishingu nikt nie zatrzyma autora w drzwiach i nie powie mu, że powieść potrzebuje jeszcze kilku tygodni. Poniżej znajdziesz sześć sygnałów, które warto sprawdzić, zanim manuskrypt trafi do składu. Jeśli rozpoznajesz u siebie choćby dwa, premiera spokojnie może poczekać.
Sześć sygnałów, że manuskrypt nie jest jeszcze gotowy
Nie chodzi o zwykłe poczucie, że tekst mógłby być lepszy, bo to towarzyszy autorom praktycznie zawsze. Chodzi o konkretne objawy, które da się nazwać:
- przy kolejnym czytaniu wciąż wyłapujesz literówki i błędy interpunkcyjne,
- nie potrafisz streścić fabuły w trzech zdaniach, bo wątków zrobiło się za dużo,
- poprawiasz w kółko trzy pierwsze rozdziały, a środek książki omijasz szerokim łukiem,
- nikt spoza rodziny i grona znajomych nie przeczytał całości od początku do końca,
- nie wiesz, który fragment jest najmocniejszy, a który najsłabszy,
- zmieniasz zakończenie po raz piąty i żadna wersja nie brzmi przekonująco.
Pierwsze trzy punkty dotyczą warstwy językowej i kompozycyjnej. Trzy kolejne mówią o czymś zupełnie innym, czyli o braku zewnętrznego spojrzenia na tekst.
Błędy językowe, których przestajesz widzieć po piątym czytaniu
Mózg autora czyta to, co miało zostać napisane, a nie to, co faktycznie znalazło się na ekranie. Po kilkunastu podejściach do tego samego rozdziału zdania zapadają w pamięć w wersji zaplanowanej, więc powtórzenia, pokręcony szyk i zgubione przecinki stają się niewidzialne. To nie jest kwestia znajomości zasad ortografii, tylko zwyczajnego zmęczenia materiału.
Warto przy tym pamiętać, że redakcja i korekta tekstu to dwa osobne etapy, a nie dwie nazwy tej samej czynności. Pierwszy porządkuje styl, logikę i spójność całości, drugi pracuje na ostatniej wersji pliku i wyłapuje to, co przetrwało wcześniejsze czytania, łącznie z błędami powstałymi już po składzie.
Fabuła, która działa w głowie autora, ale nie na papierze
Znasz swój świat przedstawiony na wylot, więc część informacji nigdy nie trafia do tekstu. Motywacja bohatera jest dla Ciebie oczywista, choć czytelnik dostaje tylko jedną wzmiankę w rozdziale siódmym. Postać drugoplanowa znika na sto stron i wraca bez wyjaśnienia. Tempo fabuły siada w okolicach połowy książki, bo tam właśnie tłumaczysz zasady rządzące fabułą, zamiast pokazywać je w akcji.
Takie luki są niewidoczne z perspektywy autora z bardzo prostego powodu. Ty nie czytasz książki, tylko ją sobie przypominasz.
Czy opinia rodziny wystarczy, żeby ocenić powieść?
Bliscy chcą dobrze i najczęściej mówią to, co chcesz usłyszeć. Nawet szczerze zaangażowany czytelnik z rodziny nie powie wprost, że pierwsze pięćdziesiąt stron się wlecze, bo widział, ile miesięcy nad nimi spędziłaś. Szczera opinia o tekście wymaga dystansu, którego w takiej relacji zwyczajnie nie ma.
Znacznie więcej wnosi beta reader, czyli osoba czytająca całość świeżym okiem i nastawiona na wskazanie mocnych oraz słabych stron książki. Dostajesz komentarz literacki: informację o tym, czy koncepcja się broni, czy bohaterowie są wiarygodni i w którym miejscu czytelnik najprawdopodobniej odłoży powieść.
Data premiery, która nie zaszkodzi książce
Najczęstszy błąd debiutantów polega na ustaleniu daty publikacji przed oddaniem tekstu w cudze ręce. Przy dłuższej powieści warto zarezerwować co najmniej miesiąc na samą pracę redakcyjną, a jeśli zależy Ci również na recenzji całości, harmonogram trzeba rozciągnąć na dwa lub trzy miesiące. Alternatywą łączącą oba etapy jest redakcja językowo-literacka, czyli klasyczna redakcja uzupełniona o obszerny komentarz na temat warsztatu.
Książka, która poleży jeszcze osiem tygodni, nic nie traci. Książka wydana z pięcioma sygnałami z powyższej listy zostaje w sieci z recenzjami na zawsze.
Dodaj komentarz
Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.